Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH)
Kronik bronşit ve amfizeme bağlı, genellikle geri dönüşsüz hava akımı obstrüksiyonu (kısıtlanması) ile karakterize bir hastalık durumudur. Hava akımı obstrüksiyonu çoğu olguda ilerleyicidir ve bronş hiper-reaktivitesi ile birlikte bulunabilir. KOAH'ın temel özelliği olan kronik hava akımı obstrüksiyonu akciğerlerde (hava yolları ve parenkimde) bulunan inflamasyonla yakından ilişkilidir.
Kronik bronşit
Akciğer tüberkülozu, bronşektazi, akciğer apsesi gibi başka bir hastalığa bağlanamayan, birbirini izleyen en az iki yıl boyunca her yıl en az üç ay devam eden öksürük ve balgam çıkarmadır.
Amfizem
Terminal bronşiyollerin distalindeki hava yollarının, belirgin fibrozisin eşlik etmediği duvar hasarı ile birlikte anormal ve kalıcı genişlemesidir.
Kronik bronşit ve amfizemli hastalarda kronik hava akımı obstrüksiyonu gelişmediği sürece KOAH varlığından söz edilemez. KOAH'ta kronik hava akımı obstrüksiyonunun nedeni, akciğerlerde gelişen inflamasyonun yol açtığı parenkim harabiyeti (amfizem) ve/veya küçük hava yollarındaki daralma ve peribronşiyal fibrozistir (küçük hava yolu hastalığı). KOAH'lı hastalarda amfizem ve küçük hava yolu hastalığı genellikle bir arada bulunur. KOAH kronik, büyük oranda geri dönüşsüz ve ilerleyici özellikte bir hastalıktır. KOAH tanısı konulduktan sonra hasta, hastalığı konusunda bilgilendirilip eğitilmeli; tedaviye aktif olarak katılması sağlanmalı ve olabildiğince aktif bir yaşam sürmeye teşvik edilmelidir.
|
|
Uyku apneleri 2 ana gruba ayrılmaktadırlar,
Obstrüktif uyku apnesi
Santral uyku apnesi
Bu gruplar dışında uyku apnelerin farklı çeşitleri de mevcuttur. Fakat en yaygın uyku apnesi, obstrüktif uyku apnesidir.
Obstrüktif uyku apnesi
Obstrüktif uyku apnesi (OUA) periyodik komple ya da kısmi üst solunum obstrüksiyonu ile karakterizedir. Nefes alma çabalarına rağmen, üst solunum yollarının çökerek daralması nedeni ile kısa nefes kesilmelerine (apneler) ya da hava akışında azalmalarına (hipoapne) sebebiyet verir. Ana belirtiler arasında gündüz seyreden uykusuzluk, prematüre ölüm, hipertansiyon, iskemik kalp hastalıkları, inme ve trafik kazalarına sebebiyet vermedir. OUA obezite ile direkt bağlıdır. OUA tedavisindeki hedef, semptomları (hastalık belirtileri) azaltırken, en az yan etki ile morbidite ve mortaliteyi de düşürmek olmalı. En belirgin yan etkisi olan, gün boyu gözlemlenen uykusuzluk ve yorgunluk hali kazalara sebebiyet verebilir. OUA çoğunlukla teşhis edilmediğinden tanısız gözden kaçmakta bu nedenle horlama durumlarında mutlaka bir hekime danışılması önerilir.
Santral uyku apnesi
Ani oksijen düzeyinde düşüş veya ani CO2 düzeyinde artış, merkezi sinir sisteminde solunum merkezini uyarır ve inspirasyon gerçekleşir. Santral uyku apnesinde, uyku sırasında beyinin solunum kontrol merkezi dengesizleşir. Düzenli solunum fonksiyonunu gerçekleştirmek için kandaki CO2 düzeyi ve CO2 düzeyini kontrol eden nörolojik geribildirim mekanizması yeterince hızlı reaksiyon vermez. Sistem, apne ve hiperapne arasında gider. Uykuda olan hasta, nefes almayı keser ve sonra tekrar başlar. Nefes alma kesilince vücut nefes almak için gayret etmez, göğüs kafesi hareket etmez ve çabalama gözlemlenmez. Apne kısmından sonra - biriken atık gazlardan kurtulmak amaçlı ve daha fazla oksijen alınımını arttırmak amaçlı, kısa dönemli nefes alma hızı artabilir (hiperapne). Uzun zaman inspirasyon gerçekleşmediğinde, kan dolaşımındaki oksijen oranı normalin altına düşer (hipoksi) ve karbon dioksit normalin üstüne çıkar (hiperkapni) Hipoksi ve hiperkapni uzun süre devam ederse beyin oksijensiz kaldığından, beyin hasarı ve ölüme yol açabilir.

|
|
REFERANSLAR
Buist AS et al. The burden of Obstructive Lung Disease Initiative (BOLD): Rationale and Design. COPD 2005; 2: 227 - 83
Mannino DM et al. COPD surveillence - United States, 1971 - 2000. Respir Care 2002; 47: 1184-99. (http://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/ss5106a1.htm)
Umut S. Kronik obstrüktif akciğer hastalığında oksijen tedavisi. Tanımdan tedaviye kronik obstrüktif akciğer hastalığı. Toraks derneği 2008
Medical Research Council Party. Long term domiciliary oxygen therapy in chronic hypoxic cor pulmonale comlicating chronic bronchitis and emphysema. Lancet 1981; 1: 681-6.
Continuous or nocturnal oxygen therapy in hypoxemic chronic obstructive lung disease: a clinical trial. Nocturnal Oxygen Therapy Group. Ann Intern Med 1980; 93: 391-8
Engleman HM et al. Randomised placebo controlled trial of daytime function after continous positive airway pressure (CPAP) therapy for the sleep apnoea / hypoapnoea syndrome. Thorax 1998; 53: 341 - 345
Sanner BM et al. Long term treatment with continous positive airway pressure improves quality of life in obstructive sleep apnoea syndromw. Eur Resp J 2000; 16: 118 - 122
|